HIV-in Bulaşma Yolları Nələrdir?

Üç yolla bulaşa bilər:

1. Cinsi Əlaqə: Bütün bulaşmaların 80-85 % -i bu yolla olmaqdadır.

Qorunmasız cinsi əlaqə

Oral, vajinal, anal cinsi təmas

2. Qan Yoluyla Bulaşma: Bütün bulaşmaların 10-15 %-i bu yolla olmaqdadır.

Qan və ya qan məhsullarının transfüzyonu (nəqli)

İynə batması və açıq yaradan HIV ilə təmas yoluyla bulaşma

İntravenöz (damar içi) dərman istifadəçiləri arasında iynə paylaşması

3. Perinatal Keçiş (Anadan körpəsinə): Bütün bulaşmaların 3-5 % -i bu yolla olmaqdadır.

Xəstə və ya daşıyıcı anadan körpəyə ana qarınında ya da doğumda

Xəstə və ya daşıyıcı anadan körpəsinə əmizdirməklə

Obamanın kişi sevgilisi

“Globe” jurnalı: Prezidentin homoseksual sevgilisi Ağ evdə işləyir

Amerikan mətbuatı prezident Barak Obama haqqında ən müxtəlif məlumat yayır.

Lent.az-ın məlumatına görə, prezident haqqında ortaya atılan növbəti iddia şok təsiri yaradıb. Belə ki, mətbuat bu dəfə Obamanın kişi sevgilisinin olması barədə iddia ilə çıxış edib. Ölkədə nəşr olunan çoxtirajlı “Globe” jurnalı prezidentin kişi “sevgili”sinin adını da açıqlayıb. Dərgi həmin şəxsin Obamanın yaxın dostu və şəxsi assistenti olan Recci Lov olduğunu yazıb.

İddiaya görə, 28 yaşlı assistent iki il əvvəl, hələ Obama senator olanda onun yanında işə başlayıb. Tezliklə senatorun etibarını və sevgisini qazanan Lovun hazırkı vəzifələrinin sayı olduqca çoxdur. O, Obamanın telefonunu daşımaq, lazım olan şəxslərə zəng etmək, ayaqüstü yemək və ya saqqız gətirmək, prezidentə kiminlə əl görüşdüyünü demək, dövlət başçısının qələm və dəftərini daşımaq, Ağ evin aşpazına yemək menyusunu demək və s. vəzifələri yerinə yetirir.

lent.az

HAMİLƏLİK DÖVRÜ SEKS OLARMI?

Əlbəttə! Əgər hamiləliyiniz normal keçirsə, özünüzü yaxşı hiss edirsinizsə, hamiləliyin əvvəlindən axırına qədər sekslə məşğul ola bilərsiniz! Unutmayın ki, balanız ilk günlərdən məhəbbət dolu mühitdə böyüməlidir. Ancaq bəzi həkimlər  hamiləliyin ilk həftələrində ehtiyatlı olmağı tövsiyyə edir. Siz nədənsə narahatsınızsa, həkimə müraciət edin. Kitablardan oxuduqlarınızla, ya da rəfiqələrinizin məsləhətləriylə kifayətlənməyin.  
Hamiləlik dövründə yalnız bir neçə halda seksin təhlükəsi olar;
• uşağın düşməsi təhlükəsi varsa və siz əvvəl də tez-tez uşaq salmısınızsa;
• cift möhkəm deyilsə, ya ciftin yerləşməsində problem varsa;
• çoxdöllü hamiləlik zamanı;
• sizdə, ya yoldaşınızda cinsi orqanlarda infeksiya varsa (bir daha xatirladaq ki, bu məsələ hamiləliyə qədər həll olunmalıdır, hər iki valideyn həkimə müraciət etməli, xəstəliyi olub-olmadığını müəyyənləşdirməli, müalicə olunmalıdır, yalnız bundan sonra hamiləlik barədə düşünmək məsləhətdir).

Cinsi əlaqənin gələcək körpəyə zərəri yoxdur ki?
Yox. Uşaqlığın qalın əzələli divarları, eləcə də başqa orqanlar dölü qoruyur.
Düzdür, orqazmdan sonra dölün tərpəndiyini güman edə bilərsiniz, ancaq gümanınıza səbəb uşaqlığın yığılmasıdır. Gələcək körpənizi incitmədiyinizə əmin ola bilərsiniz. Onun heç nədən xəbəri yoxdur!

Bəs orqazm doğuşu tezləşdirmir ki?
Uşaqlıq doğuşa hazır deyilsə və döl yetişməyibsə, uşaqlığın yığılmasının zərəri yoxdur. Amma əgər doğuşa çox az qalıbsa, orqazm doğuşun başlamasına təkan verə bilər. Yəni seks sancıları “gətirə” bilər.

Hamiləlik dövründə qadının seksə marağı azalır?
Bu suala bir sözlə cavab vermək mümkün deyil. Bəzi hamilələrin, əksinə seksə marağı əvvəlkindən çox olur. Bu halda cütlük hamiləlik dövrünü cinsi münasibətlərin ən gözəl dövrü kimi xatırlaya bilər. Amma bəzi hamilələrdə cinsi əlaqəyə maraq azalır, ya da tamam olür.
Çox vaxt hamiləliyin ilk 3 ayında seksə maraq azalır (xüsusilə ilk dəfə hamilə olan qadınlarda belə olur). Buna səbəb, hamiləliklə bağlı narahatlıq, qorxu, eyni zamanda toksikoz, yorğunluq, süd vəzilərinin kobudlaşması, hormonal dəyişiklik nəticəsində emosional vəziyyətin dəyişkənliyidir.
İkinci 3 ay ərzində seksə maraq adətən bərpa olunur. Hamilənin bədənində qan dövranı gücləndiyindən uşaqlıq yolunda sekresiya artır. Bu da eroqen yerlərdə hissiyyatın güclənməsinə, qadının orqazm qabiliyyətinin artmasına səbəb olur. Statistika göstərir ki, qadınların çoxu orqazmın nə olduğunu məhz hamiləliyin ikinci rübündə anlayırlar. Odur ki. fürsəti əldən verməyin.
Son 3 ayda yenidən problem yarana bilər. Qarınları böyüyən qadınlar çox vaxt çəkinir, özlərini cazibədar hesab etmirlər. Bəzilərində yenidən toksikoz başlayır.

Bəs ərinizin cinsi istəkləri… 

Hər şey tərəflərin özündən-xüsusiyyətindən asılıdır. Sevdiyi qadının hamiləliyi kişini yumşaltmaqla yanaşı məsuliyyət hissini artırır. Axı cəmi bir neçə aydan sonra onun statusu tamamilə dəyişəcək—ata olacaq. Odur ki, yoldaşınızın seksə marağının azalması sizi qorxutmasın. Nəzərə alın ki, o da narahatdır. Xanımının sağlamlığı, hamiləliyin normal keçməsi onu da maraqlandırır və bəzən kişilər də gələcək körpələrini incitməkdən çəkinirlər.
Hər bir kişi, açıq deməsə də, sonsuzluqdan qorxur. Odur ki, xanımının hamiləliyi kişini sevindirməklə yanaşı, daha ehtiyatlı edir. Bu da seksə təsir göstərir.
Həm də bilin ki, qadınlar hamiləliklə bağlı dəyişiklikləri daha təbii qarşılayırlar. Amma kişi xanımının görünüşünün dəyişməsinə, yeni zövqünə və yeni əhvalına daha çətinliklə alışır.

Bir şeyi bilmək zəruridir; hamiləlik zamanı xüsusilə vacib olan ailə münasibətlərində harmoniyanı qorumaqdır. Qarşınızdakının da istəyini nəzərə alın, özünüzə də diqqətli olun. Özünüzə çox əziyyət verməyin. Hamiləlik dövründə seks çox da vacib deyil. Qarşılıqlı məhəbbəti ifadə etməyin yolu çoxdur!

bala.az

HIV/AIDS-in artma səbəbləri

HIV/AIDS-in  artma səbəbləri belə sıralana bilər:

*Ölkə əhalisinin gənc olması,

*Cinsi yolla bulaşan xəstəliklər mövzusunda məlumatların məhdud olması,

*Turizm sektorunun ölkəmizdə və bütün dünyada gedərək inkişafı: Ölkəmizə hər keçən gün daha çox ədəddə turist gəlməkdə və ölkəmizdən də xaricə çıxışlar gedərək artmaqdadır.

*Narkotik maddələrin istifadəsinin artması nəticəsində: HIV/AIDS-ə yoluxanların böyük faizini təşkil edir. Damar içi maddə istifadə edənlərin sayının gedərək artması HIV yoluxmanın artmasına səbəb olmaqdadır.

HIV müsbət və Mənfi Nə Deməkdir?

Qanında HIV virusu tapılmayan kəslərə “HIV mənfi” deyilir. Bu kəslər eyni zamanda anti-HIV testi mənfi kəslərdir. Qanında HIV virusu olan kəslərə “HIV müsbət” və ya “HIV infeksiyalı” deyilir. Bu kəslər eyni zamanda qanında anticisim olan seropozitif (anti-HIV testi=ELISA testi müsbət) kəslərdir.

Maraqlı şəkillər

Adrı olacaq…

HIV Virusunun Növləri

HIV virusunun bilinən iki tipi vardır: HIV-1 və HIV-2. Şimal Amerika və Avropada məşhur olan tip ümumiyyətlə HIV olaraq adlandırılarkən Qərbi Afrikada seropozitif asemptomatik fərdlərdən təcrid edilən yeni subtipe HIV-2 adı verilmişdir. HIV-1 və HIV-2 suşlarının bir çox bioloji xarakterlərinin bənzər olmasına qarşı bəzi fərqliliklərin olduğu müəyyən olunmuşdur. Məsələn HIV-2 HIV-1ə görə seksual və vertikal göndər daha az bulaşma müşahidə edilməkdədir.Bundan başqa HIV-1 və HIV-2 serolojik və molekulyar quruluş olaraq daha asanlıqla ayrıla bilməkdədir. HIV-1 və HIV-2in genomunda iki əhəmiyyətli fərqlilikdir. HIV-1 də olan ‘vpu geni’ HIV-2 də yoxdur. Ayrıca HIV-2 də əlavədən HIV-1 də olmayan ‘vpx geni’ var.

Əfsanəvi “Kamasutra” davamçılarına

Bu mövzuya başlamazdan öncə çox fikirləşirdim. 

Bakı kiçik şəhərdir, hər kəs bir birini tanıyır, bir çox anlaşılmazlıqlar baş verə bilər. Sonra isə düşündüm ki, gəncləri irəli aparmaq və maarifləndirmək lazımdır. 

Adətən gənc oğlanlar və bakirəliyini ilk evlilik gecəsinə saxlayan qızlar kunnilinqus barədə mənfi rəylər söyləyirlər. Məncə, seksdən çox da anlayışı olmayan gənc oğlanlar və kukla oynayan yaşlarında ərə gedən qızlar üçün bu mövzu daha da marağlı olacaq.

Mövzu isə əfsanəvi “Kamasutrada” bəhs olunan böyük qüvvəyə malik olan seksual  pozalardı. 

Təbii ki, bir çoxları məndən də yaxşı bilir ki, məhz seksual pozalardan çox şeylər asılıdır.

Klassik “buterbrod” və ya missioner pozası

Kişilər hər şeyi öz əllərində saxlamağı sevirlər. Buna görə də bu poza heç bir zaman qadınlara tabe olmaq istəməyən kişilər üçün nəzərdə tutulub. Amma uzun illər boyu məhz bu poza ən populyar hesab olunurdu və öz təcrübəmdən deyə bilərəm ki, həm də ən rahatıdır. Özünüz fikirləşin, bütün əsas işi kişi görür, qadın yalnız tempa uyğun olaraq hərəkət etməlidir. Əslində məhz bu poza dərin keçməyə və klitorun stimlulyasiyasına zəmanət verir.

İt sayağı ehtiraslar

Təbii ki, bu pozada it rolunu öz üzərimizə götürürük. ONLAR isə dahi heyvanöyrədəndirlər. Qadınlara müraciət edib demək istəyirəm ki, daz qalmaqdan qorxun, çünki məhz bu məqamda kişilər qadınların saçlarından tutub dartmağı xoşlayırlar. Kişilər üç cürə arxadan daxil ola bilərlər. 1. Qadın yatağın qırağında dizi üstə durur, kişi yanında durur amma yerdə. Bu ən ideal poza sayıla bilər. 2. Dizi üstə 3. Qadın arxası kişinin üzünə çevrilmiş vəziyyətdə üzərində oturur. Əsas məsələ odur ki, inciməsin.

Feminst qadınlara eşq olsun!

Kişilər üçün təbii ki, sözün bütün mənalarında daha rahatdır. Əgər bizim üçün 120 kiloluq bədənə tab gətirmək iztirabdırsa, bizi qaldırıb tullamaq nə böyük çətinlikdir ki? Məhz buna görə aktiv qadınlar və yorğun kişilər üçün bu poza mükəmməldir. Bu pozada qadınlar cinsiyyət orqanının keçmə dərinliyinə və əlaqənin tempinə nəzarət edə bilirlər. Amma öz təcrübəmə arxalanaraq bir balaca sirr açmaq istərdim. Bəzən ən vacib anda penis uşaqlıq yolundan sürüşüb çıxa bilər, həmin an ereksiyanın keçməsini gözləmədən onu geri qaytarmaq lazımdır, bu artıq sizin nə dərəcədə cəld olduğunuzdan asılıdır. 

Böyürü üstə qoyulmağdan qorxmursunuzsa

Açığını desəm, şəxsən mənim üçün böyrü üstə sekslə məşğul olmaq rahat deyil. Ya başım qaşınır, ya belim, ya da ayağım keyiyir. Amma buna baxmayaraq seksdə artıq öz sözünü demiş bir çox insanlar üçün bu ən yaxşı pozalardan biridir.  Bu pozada klitor lazımı gədər stimulyasiya olunmur, amma bunun üçün bizim əllərimiz də var, özü də 10 barmaqlı. Bu pozada qadın ayağını mümkün gədər yuxarı qaldırmalıdır ki, içəri keçmək asan olsun. Öz ombasını qadının ayağlarının arasına qoymaqla da kişi klitorun stimulyasiyasını güclındirə bilər.

Sadə Dahilik

Mənə elə gəlir ki, oturacaq pozalar sevgidən artıq yorulmuş amma yeniliklər axtarışında olanlar üçündür. Oturacaq vəziyyət nə cinsiyyət organlarının stumulasiyasına, nə də  hərəkət azadlığına zəmanət verir, amma buna baxmayaraq bir çoxları məhz bu pozaya üstünlük verirlər. Qadın üstdən otura bilər. Bu vəziyyətdə partnyorlar üz-üzə oturublarsa, bu intimliyi və psixoloji yaxınlığı daha da gücləndirir. Əlavə aksessuar kimi adi stuldan istifadə etmək olar. Yaxşı olar ki,  taxta stul olsun. Nə badə stul plastik olsun. O bədənə yapışır və hətta sına bilər. İndiki plastik maddə istehsalçıları çox da keyfiyyət  barədə düşünmürlər. Rolikli kreslo və stullardan da yan keçmək məsləhətlidir, təbii ki, ekstremal şəkildə divara və şkaflara ilişməyi sevmirsinizsə. Stul özlüyündə partnyorunuz üçün yaxşı dayaq ola bilər və bundan əlavə sizi əzizləmək və qucaqlamaq üçün rahat vəziyyət əmələ gətirə bilər. Gördüyünüz kimi, bütün dahi anlayışlar çox sadədir.

Əyri otur, düz dayan

Bu vəziyyət üçün güc və çeviklik lazımdır. Çünki kişinin üzərində asılqan kimi asılan qadın daşın suyun altına getməsi kimi yerə yıxılmamalıdır. Kişilər qadınları üzərində saxlamağı bacarmalıdırlar, təbii ki, qadın 120 kg. deyilsə. Və ya əllərinin ikisini də heç də Jennifer Lopesdən pis olmayan arxasına qoya bilərlər. Penisin ən əsas məqamda qaçıb getməməsi üçün ombaları sıxmaq məsləhətlidir. Əgər hər şey gözlədiyindən daha da qızğın sürətdə baş verirsə divara söykənmək məsləhətlidir. Divarların ki dili yoxdur, dözərlər!

Milla

Hamiləliyin meydana gəlməsi

Evlilik həyatında, artma və doğum idarəsi mövzuları davamlı gündəmdədir. Evliliyin başlanğıcında yoldaşlar daha nə olduğunu anlamadan, hamiləliyin bəzən xoş bəzən çətinlikli əlamətləriylə qarşılaşa bilərlər. Bəzən də arzulanan hamiləlik gecikər, xəstəxanalarda testlər, tədqiqlər və dərmanlayarın, hətta əməliyyatların çətinliklərinə dözülər. Bəzən də hamiləliyi önləmək üçün müxtəlif səylər göstərilər.

Artıma üçün nələr lazımlıdır?

Kişidə normal olacaq qədər və normal xüsusiyyətdə sperma istehsalı,

Sperma kanallarının açıq və kafi funksiyası,

Qadında yumurta hüceyrəsi istehsalı,

Qadında yumurtanı çatdıran balonların açıq olması,

Yumurtlama günlərində cinsi əlaqə,

Sperma və yumurtanın görüşməsi və döllənmə,

Döllənmiş yumurtanın yerləşməsinə uyğun rəhm funksiyası,

Döllənmiş yumurtanın, rəhmə yerləşib embrion və fetüs (döl) halını alışı,

İnkişafını tamamlamış körpənin doğumu.

Sperma istehsalı

Kişi artıma hüceyrəsi olan sperma, yumurtalarda çıxarılmaqdadır. İstehsal, qadınlardakından fərqli olaraq, buluq çağında başlayıb həyatın sonuna qədər davam edər. Həmçinin, qadın periodunda ayda bir dəfə yumurtlama (ovulasyon) ilə bir adət (nadir olaraq bir neçə) yumurta hüceyrəsi (ovum) meydana gəlməsinə baxmayaraq, kişidə sperma istehsalı davamlıdır.

Doğumda kişi yumurtalarında sperma çıxaracaq ana sperma hüceyrələri (spermatogonium) olar. Yetkinliyə qədər bu hüceyrələr səssizcə gözləyərlər. Yetkinlikdə beyindən ifraz olunan hormonların (FSH, LH) artımı ilə yumurta içindəki ana sperma hüceyrələrində bölünmə başlayar. Yaranan yeni hüceyrələr də müxtəlif bölünmə, inkişaf və fərqliləşmə mərhələlərindən keçərək sperma halına gəlirlər.

Yumurtalarda, dəqiqədə təxminən 50-200 min ədəd sperma çıxarılar. Yumurtanın içindəki kanallarda ibarət olan spermalar, yumurtanın üst qütbündəki qapıdan epididim adı verilən kanal sistemi içinə girərlər. Burada da yetkinləşməyə davam edən spermalar, epididimin quyruq qisiminə gəldiklərində müstəqil hərəkət qabiliyyəti qazanmış olarlar. Bir sperma hüceyrəsinin inkişafını tamamlayıb yetkin hala gəlişi təxminən 70 gün davam etməkdədir.

Sperma, 5-7 mikron boyunda, 3-4 mikron enində, armud şəklində baş, 2-3 mikron boyunda boyun və 40-45 mikron uzunluğunda quyruq qisimlərindən meydana gəlməkdədir.

Spermanın çölə çıxışı

Cinsi xəbərdar edilmə olduğunda sperma hüceyrələri, sperma kisəciklərinin və prostatın ifrazatları, arxa sidik yolu və boşaltma kanallarında yığılmağa başlarlar. Təcrübə üçün, prostat içindəki sidik kanalının mesane tərəfindəki üst qisimi və prostatın alt tərəfindəki alt qisimi sfinkter sistemi (büzücü mexanizm) tərəfindən bağlı saxlanılar. Bu sayədə yığılan mayelər mesaneye və sidik yolundan çölə qaçmaz. Yığılan mayeyə sperma adı verilər.

Cinsi xəbərdar edilmə zirvə nöqtəsinə çatdığında, boşalma refleksi deyilən hadisə başlar. Mesane tərəfindəki iç sfinkter (büzük) bağlı qalarkən, xarici sfinkter açılar. Eyni anda, sidik yolu üzərindəki və boşaltma kanallarındakı əzələlər, sürətli və ritmik olaraq sıxılarlar. Bu sıxılmalarla birlikdə sperma, fışqırar tərzdə bir neçə hücum ilə sidik dəliyindən çölə atılar.

Yumurta hüceyrəsi istehsalı

Ana qarınındakı dölün bel sümüyünün hər iki yanındakı toxular, dölün xromosom quruluşu dişi isə yumurtalıq şəklində fərqliləşməyə başlar. Fərqliləşən yumurtalıqda hamiləliyin 6-cı həftəsində yumurtanın ana hüceyrələri (oogonia) diqqətə çarpanlaşar. 20-ci həftəyə qədər ana yumurta hüceyrələri bölünərək çoxalar. Daha sonra, 46 xromosomlu(gen) bu hüceyrələr xromosom sayını yarıya endirəcək bölünmə mərhələsinə girərlər. Hamiləliyin 7 və 9-cu aylar arasında ibarət olan bu bölünmə tamamlanmaz. Bölünmə mərhələsində qalan bu hüceyrələr oosit adını alarlar. Ətrafı bir hüceyrə təbəqəsiylə çevrilən oositler, yumurtalıqda səssizcə gözləməyə başlarlar. Bunların sayı müəyyəndir və daha sonra dəyişməz. Yəni qadın yumurtalığı, kişidəkinin əksinə müəyyən ədəddə artıma hüceyrəsinə malikdir.

Doğumdan yetkinliyə qədər, yumurtalıqda dəyişmədən gözləyən oositler, yetkinlikdən sonra inkişaf edərək yetkin yumurta hüceyrəsi halına gələcəklərdir. Ancaq, bunların 99%-i müxtəlif səbəblərlə yox olarkən, yalnız 1% qədəri inkişaf edərək yumurta hüceyrəsinə çevrilməkdədir.

Yumurtlama (Ovulasyon)

Qadın periodunun təxminən 14-cü günündə beynin hipofiz(beyin orta qisimində hormon ifraz edən bölgə) bölgəsindən ifraz olunan hormonlardan LHin miqdarı, birdən artar. Ardınca yetkin follikülün pərdəsi çatlayaraq yumurta hüceyrəsi sərbəst qalar. Bu hadisəyə yumurtlama adı verilməkdədir.

Yumurtalıqda, yumurta hüceyrəsinin inkişafı əsnasında, östrogen və progesteron adlı hormonlar çıxarılmaqdadır. Yumurtlamadan əvvəlki periodun ilk dövründə östrogen, yumurtlamadan sonrakı ikinci dövrdə progesteron adlı rəhm içindəki toxuların, döllənmiş yumurtanın evlənməsinə uyğun hala gəlməsini təmin edən hormon çıxarılar. Əks halda döllənmiş yumurta rəhmə evlənməyəcək və aşağı olacaqdır.

Döllənmə

Döllənmə, kişi artıma hüceyrəsi sperma ilə dişi artıma hüceyrəsi yumurtanın görüşüb spermanın, yumurta içinə girməsi halıdır. Bu hadisə, qadın balonlarından birinin içində reallaşar.

Cinsi əlaqədə, boşalmadan sonra sperma içərisindəki spermalar, sürətlə serviks deyilən rəhmin boyun qisimindən içəri girərlər. Spermalar buradan rəhmin içərisində yuxarıya doğru irəliləyərək, balonların içərisinə girərlər və burada da irəliləməyə davam edərlər.

Yumurta hüceyrəsi, qadın yumurtalığından sərbəst buraxıldıqdan sonra qarın boşluğunun alt qisiminə düşər. Düşdüyü yer, balonların əlcək barmağı kimi uzadılmaları olan sərbəst ucuna yaxındır. Yumurta hüceyrəsi, balonun uzadılmaları tərəfindən balonun içinə alınar. Yumurta hüceyrəsi balonun içində rəhm tərəfinə doğru yavaşca çatdırılar. Bu sırada balon içinə qədər çatmış sperma hüceyrəsi varsa, döllənmə üçün görüşmə reallaşmış olar.

Sperma ilə yumurta hüceyrəsinin görüşməsindən sonra sperma, baş qisimindəki əridici fermentlərlə yumurtanın pərdələrini deşərək içinə girər. Bir sperma yumurta içinə girdikdən sonra yumurta pərdəsinin xüsusiyyətini dəyişdirərək başqa spermaların yumurta içinə girməsinə icazə verməz.

Hamiləlik

Döllənmədən sonra, döllənmiş yumurta (zigot) təxminən 30 saat, xaricdən müşahidə edilə bilər bir dəyişiklik olmadan səssiz qalar. Bu sırada kişi və dişidən gələn xromosomlar birləşmiş, yeni canlının xromosomları meydana gəlmişdir. Rəhm balonlarının içində reallaşan döllənmədən sonra, zigot balonun içində rəhmə doğru irəliləyər. Rəhmə çatması 3-5 gün davam edər. Bu mərhələlərdə zigot, bölünərək çoxalar. Hüceyrə sayı 2, 4, 8, 16… olaraq artar. Evlənmə mərhələsindəki zigot, bir boşluğu çevrelemiş, tək təbəqə halında düzülmüş hüceyrələrdən meydana gələr. Bu hüceyrə birliyinin bir tərəfindəki hüceyrələr ədəd tərəfindən və təbəqə olaraq daha çox inkişaf edər. Bu bölgə rəhmə yapışma bölgəsidir. Bu mərhələdəki yeni canlıya embrion adı verilməkdədir.

Evlənmə döllənmədən sonra 5-8′ inci günlərdə başlar, 9-10′ uncu günlərdə tamamlanmış olar. Yəni qadının adətinə 4-5 gün varkən, döllənmə və evlənmə əməliyyatı tamamlanmışdır. Qadın, adətinin olmaması ilə hamiləliyini fərq etdiyində, embrion təxminən 15-20 gündəlik olmuşdur.

Embrion, rəhmə evləndikdən sonra sürətlə inkişafına davam edər. Döllənmədən sonra, ikinci aya qədər olan dövrə, embrion dövrü deyilməkdədir. Daha sonra fetüs adını alan yeni canlı, doğuma qədər inkişafını davam etdirər.

İnkişaf edən döldə anormallıqların çoxu ilk 12 həftədə meydana gələr. Bu səbəblə ana dərman, peyvənd, zərərli kimyəvi maddələr, virus və bəzi infeksiyalar ilə radiasiya (şüa) və bənzəri zərər verici bütün faktorlardan qaçınmalıdır.

Ana qarınındakı döl, plasenta adı verilən (uşağın yoldaşı) quruluşa göbək bağı ilə bağlıdır. Plasenta da, rəhmə yapışıqdır. Plasentada, ana qanı ilə körpə qanı bir-birlərinə qarışmadan qida və müxtəlif maddələrin alveri olar. Bu yolla döl, qidalarını anadan alarkən, artıqlarını anaya verər. Plasenta, bəzi hormon, kimyəvi maddə, mikroorqanizm və kiçik molekulları keçiricidir. Bu səbəblə ananın qarşılaşdığı bəzi zərərli faktorlar uşağı da təsir edər. Məsələn, ananın siqaret istifadə etməsi və spirt qəbul etməsi birbaşa uşağı təsir edər. Həmçinin, kədərlərində ortaya çıxan hormonları, plasentadan keçərək dölə mənfi istiqamətdə təsir edər.

Embrion, 10 gündəlikkən gözlə ancaq fərq edilə bilər. Birinci ayda 1 sm, ikinci ayda 4 sm, üçüncü ayda 9 sm’ e çatar (Hamiləliyin ayının kvadrat təxminən dölün boyuilə eyni olur). İlk həftələrdə, hüceyrələr üç təbəqədən (ekdoderm, endoderm, mesoderm) meydana gətirər. Hər təbəqə fərqli bir istiqamətdə inkişaf edərək, fərqli orqan və sistemləri meydana gətirəcəklər.

Cinsi əlaqə şəkillərinin riskləri

Cinsi həyat və bakteriyala

Next Page »