Fahişəliyin Tarixi

Dünyanın ən köhnə “peşəsi” olduğunu fahişəlik olduğunu deyirler, əlbəttə fahişəlik ən köhnə peşə deyil, hətta peşə olduğu belə müzakirəlidir, çünki ancaq əkinçilik, məskun cəmiyyətlərin ortaya çıxmasından sonra görülmüşdür və başlanğıcında “müqəddəs bir vəzifə” olaraq ortaya çıxmışdır. “Tarixin Atası” Bodrumlu (Halikarnassos) Herodotosun yazılarında, “müqəddəs fahişəlik” ilk Mesopotamiya mədəniyyətlərinə qədər geri gedən başlanğıc dövründə və e.ə. 6cı əsrdən etibarən meydana çıxdığı Köhnə Yunanda məhsuldarlıq tapınılarına bağlı olaraq ortaya çıxmışdır. Rahiblər və rahibələr, torpağın məhsuldarlığını hərəkətə keçirmək üzrə birləşmək vəziyyətində idilər. Amma tətbiq tez inkişaf etdi. Tanrılara qurban vermə adəti nəqd ödəntilərə çevrilərkən, müqəddəs fahişəlik də dini təşkilatlara gəlir gətirən bir quruluşa çatdı və bu vaxt dindənkənar bir fahişəlik də meydana gəldi.

MÜQƏDDƏS VƏZİFƏ OLARAQ:

Müqəddəs fahişəliyə bütün əkinçilik mədəniyyətlərdə rast gəlinməkdədir. Məsələn Hind qeydləri, e.ə. 6. əsrdən etibarən bunlardan danışmağa başlamışdır.

Bunlara dərmandası deyilməkdədir (Hindçənin dərman: tanrı və dasi:hizmetkelimelerinden tanrının xidmətçisi). Bunlar mənsub olduqları məbəd adına cinsi əlaqəyə girməkdə və hərəkətləri müqəddəs ritüel sayılmaqdadır. Bu cinsi əlaqələrin, insanların, heyvanların və torpağın məhsuldarlığını artırdığı iddia edilməkdədir. Amma əsl əhəmiyyətlisi, dərmandası bu “müqəddəs vəzifəsi”ni pul qarşılığıetməkdə və gəlir, məbədin xəzinəsinə aid olmaqdadır. Dərmandası sayı gedərək artmışdır. Məsələn Gazneli Mahmud 1026da Samantha məbədini yıxdığında, burada 350 dərmandası var idi. Çinli səyyah Çao-Ju-Kua, 1226da Guceratda 4 min məbəddə 20 min dərmandası olduğunu bildirmiş, Marco Polo da onu qeyid etmişdir. Müqəddəs fahişəlik qısa müddət sonra dindənkənar fahişəliyə yol verməkdədir. Məsələn Köhnə Yunanda  6-cı əsrdə ortaya çıxan qadın bədəninin ticari mal halına gəlməsi qısa müddətdə elə bir ölçüyə çatdı ki, məşhur Afinalı qanun tündçü Solon (640-558) ilk fahişəxana açmaq məcburiyyətində qaldı. Dikterion deyilən bu evlər dövlətə aid idi. Hər evdə bir məmur qrupu işə nəzarət edirdi. Qazanclar, porniketos adlı bir vergi vasitəsilə dövlətə köçürülməkdə idi. Fahişələr, eynilə cəmiyyətin öz kimi, zaman içində bir təbəqələnməyə uğramışlar. Ən alt təbəqə dikteriades adını daşımaqdadır. Bu qrupa mənsub qadınlar forma kimi müəyyən bir paltar geyər, günəş batmadan küçəyə çıxa bilməz və şəhərdən icazəsiz ayrıla bilməzdilər. Bu qadınlar cəmiyyətin ən alt təbəqəsindən kişilərə xitab edərdilər. Orta sinif fahişələr auletrides adını alarkən, yüksək təbəqənin fahişələrinə yoldaş mənasını verən soylu hetaires adı verilmişdi. Bunların arasında Phyrene, Korinthoslu Lais və ya sonra məşhur Periklesin arvadı olan Aspasya kimi Antik dünyanın bəzi məşhur qadınları iştirak etməkdə idi. İlk iki təbəqədən fahişələr xüsusi dəllallar tərəfindən işlədilərdi. Xüsusilə dikteriades, ailəsinin tərk etdiyi və ya piratların qaçıraraq Aralıq dənizi bazarlarında satdıqları uşaqlar arasından seçilərək yetişdirilərdi. Bu vaxt kasıb qızlar, tərk edilmiş qadınlar, kimsəsiz dullar bu qanuna tabe ticarəti inkişaf etdirməkdə idilər. Köhnə Yunanın köləçi hüququna görə, fahişələr dəllalların malı sayılmaqda idilər.Kiprdə gəlin qızlar, cehizləri üçün fahişəlik etmə haqqına sahib idilər. Romalılar fahişəyə meretrix (bədənindən pul qazanan) demişlər. Bu qadınların çoxu, həm kölə sahibi həm də dəllalı olan bir lenoya aiddir. Romada da fahişələr təbəqələr halındadır. Ən altda iştirak edənlər, dar və murdar küçələrdəki lojalarda olanlardılar. Pompei qazıntılarında nümunələri olan bu lojalarda, bir yataq, bir də müştəri gəldiyində çəkil ən bir pərdə vardır. Bura lupanar (dişi qurd ini) deyilməkdədir, çünki dişi qurd yırtıcı, murdar qoxulu və iyrəncdir. Dişi qurd (lupa) ovunu lupanara aparar.

Babil ölkəsində və Sümerlerde bu işə özünü ilk olaraq həsr edən qadınlar sonsuz və ya steril idi. Bu qadınlar öz doğurqanlıqlarını Sümer ölkəsində tanrica inana, Babil ölkəsində isə İŞTARə həsr edərək ,müqəddəs vəzifə olaraq baxdıqları fahişəliyi etdilər. Babil ölkəsində və Sümerlerde Fahişəlik edən kişilər də vardı. (DİQQƏT:burada haqqında danışılan olan jıqlalık edən kişilər deyil.) Bu işi etmələrindəki səbəb çox fərqli idi. Ov əsnasında və ya döyüşdə ya da döyüşlər nəticəsi cinsi orqanlarında funksiya pozuqluğuna səbəb olacaq yaralanma yaşamış ya da genital orqanlarında doğuşdan pozuqluq olan kişilər öz ailələrini qura bilməzdilər. Sonsuzluq cəmiyyətdə yer tapmağı olduqca çətinləşdirirdi. Beləliklə həm kişilər həm də qadınlar cəmiyyətdə hörmətli bir yer əldə edə bilmək adına özlərini tanrıçaya həsr edərlər və özləriylə seksual mənada əlaqə yaşamaq istəyən hər kəsin arvadı və ya əri olardılar.

Bəzi Qəbilə cəmiyyətlərində isə fahişəlik bir ictimai xidmət olaraq qarşımıza çıxmaqdadır. Qəbilədə doğurqanlığı olmayan qadının ərinə ümumiyyətlə başqa bir qadın göndərilər və bu yolla ailənin uşaq sahibi olması təmin edilər. Bəzən isə bir neçə kişi birlikdə bir qadınla birlikdə olaraq qadının cəzalandırıldığı da görülmüşdür.

Ümumi xəttləriylə belə bir seyr izləyən fahişəlik zamanla tanrılar və tanrı tərəfindənlər adına məbədlərə girmiş, Bu xidmətin qarşılığını, faydalananlar çox vaxt comərdcə ödəmişdir. Zaman içərisində bu şirin pullar həm din adamlarının həm də ölkə idarəçilərinin maraqnı çəkmiş və sektor olaraq inkişafının yolu açılmışdır.

Fahişə, ilk ortaya çıxdığı Antik dövrdən bəri paradoksal bir rola sahib olmuşdur. Bir tərəfdən təcrid edilərək xor görülər, digər tərəfdən də kişilərin evli qadınlara və gənc qızlara hücum etmədən atəşlərini söndürmələrini təmin etmələrinə xidmət edərək ailəni və cəmiyyəti qoruyan, dözülməsi lazım olan bir pislik sayılar. Amma cəmiyyət və ailə üçün bu qədər lazımlı sayılmasına baxmayaraq, fahişə barmaqla göstərilər, hər vaxt hər yerdə xariclənər, bir yerlərə bağlanılar. O, namuslu bir qadın kimi görünməmək məcburiyyətindədir. Qanun tündçü, fahişənin yalnız namuslu kişilərə zövq verməsinə icazə verər. Ev qurmaq və uşaq etmək yalnız qanuni arvadlara aiddir. Romada fahişələrin, ailə analarının, yurddaşların qanuni yoldaşlarının paltarı olan uzun ətək geymələri qadağandır. Üzərlərinə poz bir cübbə geyerlər və sarı bir parik taxarlar. Mesopotamiyada, namuslu qadına zəruri olan örtük onlara qadağandır. Köhnə Rejim Fransası fahişələri dağlayaraq damğalamaqdadır. Fransızcanın bütə, bütənin (fahişə) sözü, Latınca putidusdan (murdar qoxulu, çürümüş) gəlir. Orta Çağ, Avropanın qırlara çəkildiyi bir dövr olduğu üçün fahişəlik dayanmışdır. Çünki fahişəlik hər şeydən əvvəl bir şəhər təşkilatıdır. Amma yenə də qalan, amma kiçilərək qalan tək tük şəhərlərdə, fahişəlik şəhər xaricində, çay boyunca qurulan evlərdə davam etdirilmişdir. Çayı bordalayan bu evlərə bordereau deyiləcək, bu da Fransızcanın bordel və İngiliscənin brothel (fahişəxana) sözünü verəcək. Fahişələr Orta Çağın bütün döyüşlərində iştirak etmişlər. Məsələn cəmi 13 dənə olan Səlib yürüşlərinə daha birincisindən etibarən qatılmışlar. Fransa kralı Əziz Luisin icra etdiyi 8ci Səlib yürüşündə, Krallıq Maliyyəsi, “ordu təqibçiləri” başlığı altında, kralın, əsgərləri “müqəddəs döyüş” istiqamətində cəsarətləndirmələri üçün, 13 min fahişəyə maaş ödədiyini göstərməkdədir.

Antik Yunanstanda fahişəlik.

Fahişəlik, Köhnə Yunanıstanda gündəlik həyatın bir parçası idi. Daha böyük şəhərlərdə və xüsusilə limanlarda fahişəlik iş sahəsi idi və az hesab edilə bilməyəcək dərəcədə çox insana iş təmin edirdi. Gizlilik içində edilməz, fahişəxanalar ayıblanılmaz və mərkəzi yerlərə qurulmasında bir qorxu görülməzdi.

Afinada əfsanəvi qanun tündçü Solon, fahişəxanalarda nizamlı qiymətlər qoydu və qiymətlər arasındakı uçurumu qaldırdı. Bu iş əslində yalnız qadınlar arasında deyil, kişilərcə də edilən bir iş idi. Ümumiyyətlə kişiləri orta yaşlı qadınlar seçirdi amma bəzən yaşlı qadınlara da xidmət etdikləri olurdu. Cinsi seçimə görə zaman zaman kişi müştərilərə də gedilirdi.

Antik Romadakı tətbiqin əksinə, e.ə.  390  qədər, kölələr ilə cinsi əlaqə görülməmişdir. Köhnə Yunanıstanda fahişələrə bu qədər çox yönelinmesinin bir başqa səbəbi də oral seksin bir tabu olması idi. İnsanların bunu etməsi alçaldıcı hesab edilərdi. K

işilər arasındakı əlaqələrdə belə Erastes (yetkin olan tərəf), Eromenosdan (gənc tərəf) çox ayıb sayıldığı üçün bunu etməsini istəyə bilməzdi. Buna görə həm heteroseksual insanlar, həm kişi əkscinsləllilər fahişəxanalara tez-tez gedilirdi.

Fahişəlik həm qanuni, həm də bu qədər qəbul görən bir iş olmasına baxmayaraq, bu işi edənlər yenə də cəmiyyət tərəfindən alçaldılardı. Bu işi edən qadınlar Khametipis (χαμαιτυπής – yerin dibinə keçirilmiş) adı ilə xatırlanardılar. 40 cü əsrdən sonra fahişəlik kölələr arasında yayıldı. Afinada Afinalı bir adam bu işi etsə bütün ictimai haqq və azadlıqlarını itirər və kölələr ilə bərabər vəziyyətə düşərdi, bu səbəblə başqa şəhərdən gələnlərin də bu işi etdiyi görülərdi.

Köhnə Yunanıstanda fahişəxanarın necə olduğu mövzusunda yalnız ədəbi əsərlərdən məlumat əldə edilməkdədir. Buna görə fahişəxanalar qaranlıq, dar koridorlu və murdar qoxulu yerlərdir. Qadınlar bu evlərdə nə olursa olsun hamilə qalmaqdan qaçınardılar və primitiv doğum idarə üsullarına baş vurardılar.

Bagira: Bütün seks partilərin ulduzu olmuşam

“Ramal elə düşünür ki, məni aldatmaq olar…”

Müğənni Bagiranın Lent.az-a müsahibəsi

- Bagira, “Bəxt üzüyü”ndə Moşunun məşhur bir frazası var: “Sən əvvəldən beləydin, yoxsa…”

- Necə? Mən 15 yaşından səhnədəyəm. Əgər siz açıq-saçıq şəkillərdən danışırsınızsa, mən son 5 ildə açıq-saçıq şəkillər çəkdirməyə başlamışam.

- Əvvəllər harda idin? Hansı səhnələrdə çıxış edirdin?

- Mən adətən çox böyük səhnələrdə çıxış etmişəm. Bütün seks partilərin ulduzu olmuşam. Başqa müğənnilər necə mən olduğum məkanlarda çıxış edib indi ekran üzü görürsə, mən də eləcə! Mənim onlardan fərqli cəhətim odur ki, oriyental libasında kişilərin qucağında oturmamışam. Ən azından, əynimdə düyməli köynəyim olub və kişilərin qucağında oturmamışam.

- …harda oturmusan?

- Mən kişilərlə ancaq dostluq münasibətində oluram. Yəni şou-biznesin kişiləri ilə. Belə də ki, məndən xoşu gələn insanlarla səviyyəli surətdə “ujin” eləmişəm.

- Başa düşdüm. Yəqin belə fərqli olduğuna görə səni gözü götürməyən müğənnilər də çoxdu…

- Məni gözü götürməyənlər çoxdur. Axı mən fərqliyəm.

- Bayaqdan fərqli olduğunu vurğulayırsan, amma sənin onlardan nə fərqin olduğunu hələ də anlaya bilməmişik.

- Birincisi, mən çox gözələm. İkincisi, məndə hər şey təbiidir. İndiyə kimi min dəfə əməliyyat olmamışam ki! Fiquram da fiquradır. İstəyəndə arıqlayıram, istəyəndə kökəlirəm. Hazırda 48 kiloyam. Özümə görə də balaca, həzin səsim var.

- Sənin dodaqların silikon deyil, bəyəm? Yoxsa, mən yaxşı görmürəm…

- Silikonu hamı edir, adi insanlar da…

- Yaxşı, niyə ekrana çıxmırsan?

- Bundan sonra məni tez-tez görəcəksiniz. Mən çıxdığım verilişlər reytinq verir. Axı mən Bagirayam.

- Bagira, indiyə qədər etdiklərindən peşmansan?

- Xeyr. Mən neyləmişəm ki, bəyəm?

- Bu sualı verdiyinə görə hələik heç nə. Bircə onu deyə bilərəm ki, indiyə qədər fotolarınla Azərbaycan xalqı səni ultramüayinə edib.

- Etsin də, kişinin malı göz qabağında olar.

- ?..

- …(Gülür) Nə isə.

- Ramalla münasibətin necədir indi?

- Əvvəl Ramalla çox yaxın dost idik. Amma mən bilməzdim ki, o pula görə dostlarını dəyişər. Hazırda onunla münasibətim normaldır, lakin eşitdiyimə görə bəzi yerlərdə haqqımda danışır. O elə düşünür ki, Bagiradır da, onu aldatmaq olar. Amma bilmir ki, Bagira həmin Bagira deyil, çox dəyişib. Dostu ilə düşmənini ayıra bilir.

- Həyatında nə dəyişib ki? Özünə ciddi təbiətli sevgili tapmısan?

- Tapmamışam. Mən tapmıram, məni tapırlar. Belə də ki, niyə də ciddi təbiətli sevgili tapmayım, bəlkə ciddi təbiətli kişilərlə oturub-duran müğənnilərdən pisəm?

- Eşitdim nişanın qayıdıb?

- Bəli, qayıdıb. Mən qaytarmışam.

- Niyə?

- Aramızda bəzi anlaşılmazlıqlar oldu.

- Səni Aygün Kazımovaya yaman oxşadırlar.

- Bilə-bilə oxşatmıram. Neynim ki, Allah-təala məni Aygün Kazımovaya oxşar yaradıb.

- Mən səni oxşatmıram. Daha çox özünü bənzədirsən.

- Mən Aygündən çox Beyonsa bənzəyirəm. Hamı elə deyir. Türkiyədə kim görür, elə bilir başqa millətdənəm.

- Ərə getmək fikrin var?

- Var, əlbəttə. Bu yaxınlarda şok xəbər verəcəm. Mən şok yaratmağı bacaran xanımam. Bu dəfə də elə olacaq. Hamı biləcək ki, mən o Bagira deyiləm. Min oyundan çıxan sənət adamları ərə gedirlər, ər də başlarına and içir, mən niyə getməyim ki?

Xədicə

PREZERVATIV

Prezervativ (kondom, kaput, örtük)

Lateks maddəsindən çıxarılan, kişi cinsi orqanına taxmağa uyğun, içərisində ümumiyyətlə spermisit (sperma hüceyrəsini öldürücü)maddələr olan qorunma vasitələridir.

Boşalma əsnasında spermanın kondom içində həbs olarak qadın genital sisteminə çatmasını maneə törədərək təsir edər.

Qoruyuculuq nisbəti və qoruma müddəti

Condomun qoruyuculuq nisbəti ön planda tətbiq şəklinə, ikinci planda kondomun keyfiyyətinə bağlıdır

Hər əlaqə əsnasında yeni bir kondom istifadə edilməli və orgazm sonrası çıxarıldıqdan sonra penis başında az miqdarda da olsa sperma ola biləcəyindən penis qadının genital sistemindən uzaq tutulmalıdır.

Kondom təkcə “təhlükəli” günlərdə tətbiq olunduğunda qoruyuculuq nisbəti azalar. Buna görə qadın siklusun hansı dövründə olursa olsun mütləq hər əlaqədə istifadə edilməlidir.

Ən sıx edilən səhvli tətbiqlərdən biri də cinsi əlaqəyə condomsuz başlanması və dərhal orgazm əvvəli dövrdə ilişməsidir. Bu vəziyyət istənməyən hamiləliklərin meydana gəlməsinə səbəb ola bilər. Çünki ejakulasyon olmasa belə kişidən ifraz olunan mayelərdə az miqdarda da olsa sperma hüceyrələri var.

Qaydalara uyğun olaraq istifadə edildiyində müvəffəqiyyət nisbəti 70 % ətrafındadır. Spermisit maddələr ehtiva edən kondomların qoruyuculuq nisbətləri daha yüksəkdir.

Tətbiq olunması

Cinsi əlaqəyə keçmədən dərhal əvvəl kişi cinsi orqanına uyğun bir şəkildə keçirilər. Hər kondom tək istifadəlikdir.

Kimlərdə tətbiq olunması təhlükəlidir

Qadında ya da kişidə lateks və ya kondomun ehtiva etdiyi spermisit agentlərə qarşı həddindən artıq həssaslıq olması vəziyyətində istifadə edilməməlidir.

Üstünlükləri və hamiləlikdən qoruma xaricindəki faydaları

Ən böyük üstünlüyü nizamsız cinsi həyatı olan cütlər üçün ən uyğun qorunma üsulu olmasıdır. Əl çatılması asandır və ucuzdur. Hamiləlikdən qoruması xaricində AIDS və Hepatit B və C virusu daxil bütün mikrobioloji faktorların cinsi əlaqədə cütün birindən digərinə bulaşmasına mane olar. Bu xüsusiyyət digər qorunma üsullarının heç birində olmayan bir xüsusiyyətdir.

Ayrıca antisperm (spermaya qarşı) anticisimlərinin meydana gəlməsini önləyə bilər. Bu xüsusiyyət qadında yoldaşının spermalarına qarşı anticisim meydana gəlməsinə bağlı infertilite müalicəsində faydalı ola bilər.

əks tərəfləri və riskləri

Uzun müddət condom istifadə edən cütlərdə psixoloji cinsi funksiya pozuqluqları yarada biləcəyi deyilməsinə qarşı bu vəziyyətə nadir rast gəlinər.
Əlaqə əsnasında prezervativin cırılma riski hər vaxt mövcuddur və bu əsk təsir edər

Xəbərdarlıqlar

condomun seçkisi çox əhəmiyyətlidir. Üzərində istehsal tarixi və son istifadə etmə tarixi olan və spermisit ehtiva edən condomlar seçilməlidir.

Condom istifadəsində ibarət olan xüsusi vəziyyətlər

Condomun cırılması

Uyğun istifadədə çox nadir görülər. Condom cırıldığında hamiləlik riski və cinsi yolla bulaşan xəstəlik faktorlarına məruz qalma riski condom istifadə etməmiş olanlardakı qədər yüksəkdir. Təcili kontrasepsiyon tətbiq olunması və lazım olsa infeksiyadan qorunmaq üçün müalicə görülməsi məqsədiylə həkimə müraciət edilməsi təklif edilər.

Condomun çıxardarkən vajinada qalması

Bu vəziyyətdə qadın ya da kişi diqqətli bir şəkildə işarə və orta barmaqlarını vajinaya yavaşca soxub kondomu olduğu yerdən çıxarmalıdır. Condomun cırılması əsnasında ortaya çıxan risklər burada da etibarlıdır.

Mavi hakim

Daha bir maraqlı video mavi hakim

İmkansız əlaqələr

Maraqlı ve qeyri adi şəkillərə davam:)

Türkiyədə fahişəlik edən azərbaycanlı qadında Hepatit C aşkarlanıb

Polis onunla bərabər olan kişiləri xəstəxanaya müraciət etməyə çağırıb

Türkiyənin Balıkəsir bölgəsinin Edremit rayon polis şöbəsinin əməkdaşları əxlaqsızlıqla məşğul olduğu iddia edilən Azərbaycan əsilli Sevinc Aydın qızı Əmikişiyevanı saxlayıb.

Lent.az-ın Türkiyə mətbuatına istinadən verdiyi məlumata görə, Edremit Dövlət Xəstəxanasında müayinə edilən 32 yaşlı qadının xəstə olduğu üzə çıxıb. Sevinc Əmikişiyevada “Hepatit C” virusu tapılıb. O, Türkiyədən deportasiya ediləcək.
Aşkarlanan xəstəliyin xroniki və yoluxucu olduğunu diqqətə çatdıran polis şöbəsi yaydığı açıqlamada Türkiyədə bu qadınla birlikdə olmuş kişilərə xəstəxanalara baş vurmağı və müayinədən keçməyi tövsiyə edib.

Prezervativin Tarixi

Çox qədim qoruyucu üsulu.
Qədim tarixdən qalma bəzi şəkillər, prezervativin tarixinin olduqca qədimlərə dayandığınl göstərir. Fransanın Dordogne bölgəsindəki Combarelles Mağarasında, 10.000-15.000 il əvvəlinə aid bəzi divar şəkillərində, cinsəllik orqanı saxlanmış kişilər təsvir edilmiş. Misirlilərin, günümüzdən 2000 il əvvəl, bu gün-günden fərqli məqsədlərlə prezervativ istifadə etdiklərini bilirik. Yenə günümüzdən 4000 il əvvəl Çinlilər, prezervativ olaraq zeytunyağıyla yağlanılmış ipək kartlar istifadə edirdilər. Prezervativ istehsalında heyvan dərisindən ilk faydalananlar isə, qədim Yunanlılar və qədim  Romalılar idi. Tibb tarixində prezervativ istifadəsinin əhəmiyyətinə ilk dəfə və elmi baxımdan toxunan adam, italyan anatomiya mütəxəssisi və cərrah Gabriele Falloppio oldu. 16-cı əsrin ortasında, Avropalıların “Fransız bəlası” adını verdikləri sifilis xəstəliyi, xalqları sıxıb qovururdu. Gabriele Falloppio, bu xəstəliyə qarşı mübarizədə prezervativin çox əhəmiyyətli bir silah olduğunu deyərək diqqəti çəkmişdi.


Pompei “Əsr Evi”ndəki erotik freskler. Pompei şəhərində cinsi həyatın irəli səviyyədə olduğu ifadə edilir.


Kadjuraho məbədindəki qabartmalar (Hindistan)

Madame də Sevigne (solda) və Victor Hugo (sağda) prezervativin qızdırmalı müdafiəçilərindən idi. İngilis şair və oyun yazıçısı Wİlliam Shakespeare (ortada) prezervativi “Veneranın Əlcəyi” olaraq təyin edirdi…

Əvvəllər prezervativə qarşı çıxan Casanova (1725-1798) daha sonraları onu müdafiə etmişdi

Prezervativ istehsalı, kauçuk ağacının gövdəsində başlayır. Ağacın təbii südünü yığmaq üçün gövdəsində bir cızıq yaradılır. Axan süd, alt hissəsinə yerləşdirilən, bu iş üçün xüsusi çıxarılmış qablarda toplanır. Əvvəl təmizlənir, ardından da yüksək istilik altında kükürdlənir. Sonra, prezervativin quruluşunu sağlamlaştırmaq üzrə pudra tozuyla qarışdırılır. Ancaq, bu nöqtədə dərhal bu sual soruşula bilər: Əgər dünyada yaşayan (Hər kişi prezervativ istifadə etsəydi, bu, kauçuk ağaclarının sonu demək olmaz idimi? Xeyr. Çünki prezervativ istehsalı cəmi rezin istehsalı içində çox liçik yerə sahibdir.
solda: Euforbiacee ailəsindən olan kauçuk ağacı, yaxın tarixlərə qədər yalnız Latın Amerikada tapılırdı. İndiki vaxtda isə. Cənub-şərq Asiyada (xüsusilə İndoneziya və Malayziya). Amazon Hövzəsində və Orta Afrikada da yetişdirilir.
sağda:Çizilmiş gövdeden akan kauçuk ağacının sütü özel kaplarda toplanıyor.




Dünyanın ən köhnə Prezervativi.

PELVIK İNFEKSIYALAR

Qadın həyatı içində ən az diqqət çəkən amma bəlkə də qadının bədən və ruh sağlamlığına ən çox zərər vermə ehtimalı olan xəstəlikqrupu pelvik infeksiyalardır. Həm infeksiya anında yaratdığı şikayətlər həm də şəkilləri səbəbi ilə qadınları çətin vəziyyətdə ola bilər bilər. Çox irəli hadisələrdə həyatı təhdid edə biləcək səhnələr yarada bilər. Yalnız ABŞ da hər il 1 milyon qadının PID keçirdiyi, və çox qadının bu səbəblə infertilite problemi yaşadığı təxmin edilməkdədir. Ayrıca minlərlə xarici hamiləlik hadisəsi də bu səbəblə ortaya çıxmaqdadır.

Pelvik iltihabı xəstəlik ya da pelvik infeksiya deyildiyində overler, balonlar, uterus və bunların ətrafındakı yumşaq toxumalardan qaynaqlanan infeksiyalar aydın olar. Əvvəllər PID in yalnız cinsi göndər bulaşan xəstəliklərin xüsusilə də gonorenin səbəb olduğu infeksiyalar olduğu düşünülərkən indiki vaxtda polimikrobik yəni birdən çox patogen faktorun bir yerdə hərəkət etməsi ilə ortaya çıxdığı bilinməkdədir.

Alt artıma sistemində (vajina, serviks vs) normalda olan ancaq xəstəlik yaratmayan bakteriyaların hər hansı bir şəkildə yuxarılara doğru irəliləməsi ilə xəstəlik ortaya çıxarsa buna assendan infeksiya ya da aşağıdan çıxan infeksiya deyilir. Mikroorqanizmlərin pelvik orqanlara qan yolu ilə, linfa sistemi ilə ya da qonşu orqanlardan keçərək çatmalarına və infeksiya yaratmalarına isə dessendan infeksiya ya da yuxarıdan enən infeksiya deyilir. Pelvik infeksiyaların hamısına yaxını assendan infeksiyalardır. Dessandan infeksiya olaraq ölkəmizdə ən sıx görülən xəstəlik pelvik vərəmdir.

PID ən çox cinsi istiqamətdən aktiv gənc qadınlara təsir edər. Ən sıx tutulan orqan balonlar olduğu üçün xəstəliyə akut salpenjit (salpingitis) adı da verilər. ABŞ da Xəstəlik İdarə klinikasının təxminlərinə görə 1970-ci illərdə artıma çağına girmiş olan hər 2 qadından biri 2000-ci ilə qədər fərqində olmadan ya da olaraq ən az 1 dəfə akut salpenjit hücumu keçirmiş olacaq.

PID ciddi yan təsir potensialı daşıyan bir xəstəlikdir. Tək bir dəfə PID keçirən qadınlarda infertilitə 12 % ətrafında olarkən, 3 PID hücumu keçirənlərdə bu nisbət 65 %-ə qədər yüksələ bilmər. Yenə xarici hamiləlik riski də bu qadınlarda 6-10 qat artmaqdadır. Tək bir dəfə akut salpenjit keçirən və bu səbəblə müalicə edilən xəstələrin 20 % ində xroniki pelvik ağrı ortaya çıxmaqdadır. Ayrıca daha əvvəl PID keçirənlərdə yenidən PID keçirmə ehtimalı heç keçirməyənlərə görə olduqca yüksəlməkdədir.

Pelvik infeksiyalar ümumiyyətlə mikst infeksiyalardır. Yəni eyni anda birdən çox mikroorqanizm xəstəliyə səbəb olmaqdadır. Ən sıx çıxarılan faktor gonore və klamidyadır. Bunlar xaricində A qrupu streptokoklar, anaerob bakteriyalar, nadir olaraq bəzi göbələk növləri və vərəm də pelvik iltihabı xəstəlik faktoru ola bilər.

Risk Faktorları

PID ən çox sosyoekonomik səviyyəsni aşağı, birdən çox seksual partnyoru olan, ümumi sağlamlıq vəziyyəti xarab, partnyoru birdən çox partnyor ilə birlikdə olan, gənc qadınlarda görülər. Ancaq cinsi baxımdan aktiv olan hər qadın PID üçün namizəddir. Bir başqa risk faktoru da spiral (RİA) istifadəsidir. Vajinadaki mikroorqanizmlər spiralin ipi sayəsində yuxarılara dırmaşa bilərlər. Bu səbəblə PIDdən qorunma baxımından istifadə edilən spiralin növü də əhəmiyyətli rol oynayar. Ucuz ancaq uyğun olmayan ip saxlayan spiraller seçilməməlidir. Ayrıca spiral ilişərkən vajinadaki mikroorqanizmlər yuxarılara daşına bilər. Bu səbəblə aktiv vajinal ya da servikal infeksiya varlığında spiral ilişməməlidir.

İşarələr

PID əlamət vermədən səssizcə də seyr edə bilər. Özünü göstərəcək olacaqsa ümumiyyətlə adət qanamasından dərhal sonra başlar. PID xaricində bir çox xəstəlik də bənzər şikayətlər yaradacağından ayırıcılığı çox əhəmiyyətlidir. Səhvli şəkildə PID diqanoz qoyulmuş bir appendisit hadisəsi həyati təhlükələr doğura bilər. Diaqnizda ananmnez, müayinə və labarator tapıntıları bir yerdə qiymətləndirilməlidir. PID diaqnozu üçün aşağıdakı 5 şikayətlənmə və diaqnozun hamısının olması lazımdır.

Qarın və ya qasığ ağrısı
Qarında həssaslıq
Ginokolojik müayinə əsnasında serviks hərəkətlərində həssaslıq
Ginekolojik müayinə əsnasında rəhmdə həssaslıq
Ginekolojik müayinə əsnasında adneksiyel sahədə həssaslıq
Bu tapıntılara əlavə olaraq aşağıdakı tapıntılardan ən az birin də olması lazımdır
38 dərəcə ya da daha çox hərarət
Serviks mədəniyyətində qram mənfi diplokok bakteriyalar
Qan saymasında leykosid sayının 10.000 ya da artıq olması
Periton mayesində leykosid
İltihabı pelvik kütlə

Ağrı və həssaslıq xəstələrdə ən sıx görülən şikayətlənmədiyər. Ümumiyyətlə hər iki qasığda ya da geniş şəkildə qasığda olar. Adət sancısını təqlid edər şəkilcə appendisiti təqlid edəcək qədər şiddətliyə qədər uzanan bir genişlikdə görülə bilər. Kramp tərzində gəlib keçici deyil ümumiyyətlə davamlıdır.

Diaqnoz üçün şərt olmamaqla birlikdə xəstələrin 40 % ında 38 dərəcə ya da daha yüksək hərarət ola bilər.

Vajinal axıntı, rəhm iltihabı ya da PID-ə əlavə olaraq vajinit varsa görülər. PID diaqnozu üçün bu tam əsas deyil.

İrəliləmiş hadisələrdə qarın pərdələrinin iritasyonu nəticəsində ürək bulanma və qusmalar ola bilər.
Apse ortaya çıxarsa müayinədə ələ gələn pelvik kütlə ola bilər. Bəzən Tubalar və overləri içinə alan böyük yapışıqlıqlar Ginekolojik müayinədə kütlə olaraq qəbul edilə bilər.

Pelvik infeksiyadan şübhələnilən xəstədən detallı bir anamnez alınmalıdır. Burada xəstənin son adət tarixi, adət nizamı, istifadə etdiyi doğum idarə üsulu, cinsi həyatı qiymətləndirilər. Daha əvvəl bənzər bir infeksiya keçirib keçirmədiyi sorğulanar.

Anamnezden sonra ümumi bir sistemik müayinə edilməlidir. Burada xəstənin nəbzi və təzyiqi əhəmiyyətlidir. Hərarət ölçümü mütləq edilməlidir. Daha sonra xəstənin qarın müayinəsi edilər. Burada əldə ediləcək tapıntılar xəstəliyin yayılam dərəcəsi və şiddəti haqqında qiymətli məlumatlar verər. Müayinə diqqətli bir Ginekolojik araşdırma ilə sona çatar.

Labarator olaraq xəstədən qan veriləsi istənər. Burada qandakı ağ kürə sayı (leykosid) əhəmiyyətlidir. Ayrıca sedimentasya və C-reaktif zülal kimi infeksiya işalərinin varlığı axtarılar.

Vajinal axıntı olarsa vajina mədəniyyəti alınar. Axıntı yoxdursa və PID fikirləşilirsə rəhm ağızından mədəniyyət alınması faydalı ola bilər ancaq şərt deyil.

Müayinədə ələ gələn kütlə varsa ultrasonografi edilə bilər ancaq PID diaqnozunda ultrasonografinin yeri yoxdur. Zaman zaman xəstələrdən anamnez götürülərkən “daha əvvəl utrasona mədaxilim yumurtalıqlarımda iltihab olduğu deyildi” şəklində ifadələr eşitməkdəyik. Bunun gərçəklə əlaqəsi yoxdur. Ultrason ilə over ya da tuba iltihabı diaqnozu qoyula bilməz !

Ola biləcək bir xarici hamiləliyi müəyyən etmək üçün mütləq hamiləlik testi edilməlidir.

Pelvik infeksiyaların ən əhəmiyyətlisi gələcəkdə uşaq sahibi olmaqda çətinlik ya da başqa bir deyişlə sonsuzluqdur. Hər keçirilən infeksiya artma orqanlarında ziyana və yapışıqlığa səbəb ola bilər. Bu yapışıqlıqlar balonlarda tıxanıqlığa və balonların hərəkətində azalmaya səbəb olaraq bu təsiri yaradar. Eyni səbəblərdən ötəri pelvik infeksiya keçirənlərdə ektopik hamiləlik riski də 6-10 qat artar. Tuboovarian ABsə ya da pelvik kütlə meydana gəlirsə, infeksiya qana və bədənə yayıla bilər və həyatı təhdid edən ölçülərə çata bilər.

Bir dəfə PID keçirənlərdə xəstəliyin təkrar etmə ehtimalında normala görə çox yüksəkdir.

Müalicə

Pelvik infeksiyalarda müalicə xəstənin vəziyyətinə və xəstəliyin şiddətinə görə planlanır. Yüngül faktlarda ayaqdan müalicə edilə bilər. Bu məqsədlə ağızdan alınan ya da enjeksiyon şəklində verilən antibiotiklər istifadə edilər. Ayaqdan müalicə ümumiyyətlə hərarəti çox yüksək olmayan, qarın müayinəsində ciddi iltihabı tapıntıları olmayan hadisələrdə tətbiq olunar. Xəstəyə antibiotiklərə əlavə olaraq ağrı kəsici dərmanlayar da verilə bilər. Bu xəstələrdə yataq istirahəti yaxşılaşdırmağı sürətləndirər. Müalicə müddətin tərəfindən cinsi əlaqə qadağan edilər. Müalicə ən az 7-10 gün sürməlidir. Şiddətli hadisələrdə isə xəstəxanaya yataraq müalicə ya da bəzi vəziyyətlərdə əməliyyat lazım ola bilər

Diaqnozun qəti olmadığı İltihabı kütlə müəyyən olunan

Ayaqdan müalicənin qeyri-kafi qaldığı (müalicə başlanğıcından sonra 48-72 saat içində tapıntıların geriləmədiyi hadisələr)

hadisələrdə xəstəxanaya yatırtmaq lazımdır. Çox nadir olmasına baxmayaraq xəstəxanadakı müalicəyə də cavab verməyən hadisələrdə, və ya kütlə müəyyən olunub da müalicəylə kilidlənin kiçilmədiyi hallarda cərrahı müalicə düşünülə bilər. Xüsusilə apse varlığında antibiotik ilə akut dövr basdırıldıqdan sonra cərrahı olaraq apsenin boşaldılması düşünülə bilər.

Spiral olan xəstələrdə çıxarılmalıdır. Bəzi yazarlar dərhal infeksiya müəyyən olunar müəyyən olunmaz çıxarılmasını təklif edərkən bəzi yazarlar isə antibiotik müalicəsinə başladıqdan 48 saat sonra çıxardılmasını təklif etməkdədirlər.

Bütün müalicə üsullarınından istifadə 1 həftə sonra xəstənin idarəyə çağırılaraq yenidən qiymətləndirilməsi lazımlıdır.

Pelvik infeksiyaların növləri

Pelvik infeksiyalar tutulan orqana görə adlandırılar.

Endometrit :

Endometriumun infeksiyasıdır, doğum ya da abort sonrası ortaya çıxa bilər. Cinsi göndər bulaşan xəstəliklərdə PID edərkən əvvəl yüngül və keçici bir endometrite səbəb ola bilərlər.

Parametrit:

Uterusu yerində tutan dəstək bağların infeksiyasıdır. Doğum sonrası infeksiyaları ortaya çıxar. Şiddətli disparonia (cinsi əlaqə əsnasında ağrı) görülər. Müayinədə parametriumda qısalma, qalınlaşma və həssaslıq müəyyən olunar.

Piyometrit :

Rəhm içində iltihabı maye yığılmasıdır.

Salpenjit:

Tubaların iltihabıdır. Akut və ya xroniki ola bilər. Kafi müalicəyə baxmayaraq 6 həftə içində vəziyyət təkrarlanısa təkrarlayan salpenjit adı verilər. Xroniki salpenjit isə aktiv olaraq davamlı davam edən xəstəliyi təriflər. Qarın içərisində məşhur yapışıqlıqlar və davamlı ağrı olar.

Qadınların Ağ Seks Yalanları

Araşdırmacılar, sorğuladıqları anketlə “Qadınların seks istəmədikləri zaman söylədikləri üzrləri ya da bəhanələri” ortaya qoydu. Edilən araşdırmalara görə qadınlar ən çox “Yorğunam” deyərək partnerleriylə sevişməkdən qaçır.

Araşdırmaçıların ‘ağ yalan’ olaraq xarakterizə etdikləri qadınların seksdən qaçma səbəblərində “Hevesim yoxdu” bəhanəsi də “Qadınların seks üzrləri” siyahısında ilk sıralarda iştirak edir.

Aparılan araşdırmalara görə qadınlar ən çox “Yorğunam” deyərək partnerleriylə sevişməkdən qaçınır. Bəzən bəhanə, bəzən gerçək bir səbəb olan “Yorğunam” sözü, sıxlıqla qarşılaşılandır..

“Başım ağrıyır” ‘taktikası’ isə bəhanələr sıralamasında üçüncü sıraya qədər gerilədi. Halbuki, bir neçe il əvvəl qadınların ən çox ‘başı ağrıyırdı’. Və baş ağrıması, nə diş nə mədə nə də hər hansı bir başqa ağrıyla yer dəyişdirirdi.

Araşdırmacıların ‘ağ yalan’ olaraq xarakterizə etdikləri qadınların seksdən qaçma səbəblərində “Hevesim yoxdu” bəhanəsi də “Qadınların seks üzrləri” siyahısında ilk sıralarda iştirak edir.

OnePoll.com anket saytının Apardığı araşdırma, 400 yetkin qadını əsas götürərək bu nəticələri əldə etdi.
Qadınların seksdən qaçmaq üçün müraciət etdikləri yalanların son vəziyyəti belədir:

1- Çox yorğunam.

2- Həvəsim yoxdur.

3- Başım çox ağrıyır.

4- Sabah erkən qalxmaq lazımdır.

5- Çok işim var, məşğulam.

6- Səndən incimişəm.

7- Uşaqlar!

8- Duş qəbul etmək lazımdır.

9- Kürəyimdə bir ağrı var.

10- Hələ çox tezdi.

Yay tətilinə oğlan getdi, qız qayıtdı

İngiltərədə 12 yaşlı oğlan uşağı yay tətilindən sonra məktəbə qız kimi dönüb.

Lent.az-ın Türkiyə mətbuatına istinadən verdiyi məlumata görə, adı açıqlanmayan uşaqla digər şagirdlərin qız kimi davranmaları üçün məktəbdə “fövqəladə vəziyyət” elan olunub.

Uşağın adı da rəsmi olaraq qız adıyla əvəzlənib. Məktəbə qız paltarında və uzun saçla gələn uşaq növbəti il cinsini dəyişdirmək üçün cərrahi əməliyyat olunacaq.

Məktəbdəki digər uşaqların valideynləri bu duruma qəzəbləniblər. Çünki onların uşaqlarına dərs başlamamışdan əvvəl bununla bağlı məlumat verilməyib, uşaqlar duruma psixoloji cəhətdən hazırlanmayıblar. Valideynlər hesab edirlər ki, bu, uşaqlarda psixoloji zədələnmələrə yol aça bilər.

Hazırda hormon müalicəsi alan və gələn il keçiriləcək cərrahiyə əməliyyata hazırlanan 12 yaşlı uşaq əməliyyatdan sonra dünyanın ən gənc homoseksualı olacaq. Hazırda dünyanın ən gənc homoseksualı “Tim” adlanan 16 yaşlı almaniyalı müğənni Kim Petrasdır.

Next Page »