CİNSƏL İSTƏKLİKSİZLİK

Qadın və kişidə, cinsi istək itkisi, bənzər problemlərdir. Cinsi istəklər mövzusunda iki nəzəriyyə qarşıya qoyulmaqdadır. Birincinəzəriyyəyə görə fərdlərin cinsi istək səviyyələri bir-birindən fərqlidir və bu fərqliliklər doğuşdan qazanılmış xüsusiyyətlərdir. Bu səbəblə bəzilərinin cinsi istək və ya tutumları çox yüksək ikən, bəziləri həyat boyunca çox az cinsi əlaqə göstərə bilərlər. Bu vəziyyət, bir ölçüdə fərdlər arasındakı boy uzunluğu və ya göz rəngi fərqliliklərinə bənzədilə bilər.
İkinci nəzəriyyəyə görə isə, həyat hadisələri və ya təhsil ilə qadağan edilmədiyi, bastırılmadığı müddətcə cinsi impuls hər kəs üçün çox əhəmiyyətli bir itələyici gücdür. Klinika təcrübələr ikinci nəzəriyyəni dəstəkləməmizə səbəb olmaqdadır. Cinsi istək azalması problemləri olan xəstələrin ümumiyyətlə bu itkisni açıqlayacaq çox sayda səbəbləri vardır.

Cinsi istək itkisni, istəyin azalması, xəbərdarlıq nəticəsni cinsi reaksiya alındığı halda istək olmaması, xəbərdarlıq sonunda da cinsi reaksiya olmaması və ya nifrət şəklində ortaya çıxa bilər. Nifrət, cinsi əlaqədə olmayacaq qədər mənfi duyğuların mövcud olması mənasını verər. Bu, ümumiyyətlə hər cür cinsi fəaliyyətə qarşı olabildiyi kimi yalnız müəyyən bir düşüncə, inanc və ya davranış şəklinə qarşı da inkişaf etdirilə bilər (məsələn, oral seks kimi). Ümumiyyətlə insanlar mükafatlandırıcı bir davranışı təkrarlama meylindədirlər (cinsəlliyi və ya başqa növ bir fəaliyyət). Tərsinə, müəyyən bir davranış səbəb olursa, qaçınmağa çalışılar, bu səbəbdən nifrət ortaya çıxar. Cinsi istək itkisi olan insanlarda, çocukluk dövründəki qadağan edici təhsil və müvəffəqiyyətsizlik gözləməsi, utanc, ağrılı və ya çatışmazlıq qorxusu, gerçək qadağan etmələr və ya ağrılı təcrübələr qədər əhəmiyyətlidir.

İstək itkisinin əksinə, yoldaşlar arasında cinsi istəklərin fərqli səviyyələrdə olması, sıx rast gəlinən lakin daha az ciddi bir problemdir. Bir əlaqə disfonksiyonel hala gəldiyində, sıxlıqla yoldaşlardan biri, digərindən çox daha çox cinsi yaxınlıq istər. Bu şişirdilmiş fərqliliklər, yoldaşlar digər problemlərini həll edib təkrar ünsiyyət qura bildiklərində ortadan qalxar.

Cinsi istək itkisi, çox sayda seksual disfonksiyonun seyri əsnasında ortaya çıxa bilər.

Orqanik xəstəliklər kişilərdə olduğu kimi, qadınlarda da cinsi reaksiyaları mənfi istiqamətdə təsir edər, lakin ümumiyyətlə qadınlarda cinsi reaksiya üzərinə təsirləri, kişilərdən daha azdır. Yenə də, diyabetik qadınların 50 %-nin sonunda anorgazmik olacağı bilinməkdədir.

Estrogen eksikliyine bağlı ikincil vajinal atrofi (cərrahi sonrası və ya menopoz sonrası), ağrılı əlaqəyə səbəb olar. Əgər atrofi çox irəliləmişsə krem və ya həb şəklindəki estrogenle müalicəsi çox müvəffəqiyyətli nəticə verər. Orqanik pelvik və ya genital xəstəliklər də ağrılı əlaqəyə və gedərək cinsi istək itkisinə səbəb ola bilərlər.

Doğum idarə həbi istifadə edən bəzi qadınlarda da istək itkisi görülsə də, bu vəziyyət daha çox psixoloji səbəblərdən qaynaqlanmaqdadır (depressiya, kədər, basdırılmış hirs, histerik şəxsiyyət, vs. kimi).

Xroniki yorgunluğun qadının cinsi reaksiyaları üzərindəki təsirləri sıxlıqla göz ardı edilər. Ginekologlara görə, bağcaya gedə bilməyəcək qədər kiçik uşağı olan hər qadında, bu tip problemlərlə qarşılaşıldığında xroniki yorğunluğu ağıla gətirmək lazımdır. Klinisyenlərin, qadınlarda fiziki şikayətlənmə və ya seksual funksiya pozuqluqları ilə məşğul olarkən, xroniki yorgunluğun da bir səbəb ola biləcəyini unutmamaları lazımdır.

Ümumiyyətlə, doğum, əməliyyat, xərçəng, davamlı diyet etmə, həddindən artıq kilo itkisi kimi bədən müqavimətini salan xəstəlik və vəziyyətlərdə keçici və ya davamlı olaraq cinsi istək itkisi görülə bilər.

Cinsi funksiya pozuqluğuna səbəb olan və ya cinsi funksiya pozuqluğu şəklində ortaya çıxan digər problemlər.

Maddə Asılılığı

Alkolizm

Digər Maddə Asılılıqları

Şəxsiyyət Quruluşu

Kompulsif Şəxsiyyət

Histerik Şəxsiyyət

passiv Kíşilik

Aqesif Şəxsiyyət

Fiziki Problemlər

Fiziki Xəstəlìklər, nörolojik pozuqluqlar, damarsal pozuqluqlar.

Klimosdakı Semptomlar, vajinal quruluq, estrogen çatmazlığı

Doğum İdarə Həbləri

Dərmanlayar

İnfertilite, xüsusilə zamanlanmış əlaqə

Romantik Faktorlar və Stress

Basdırılmış hirs

kədər-Yadırğama, günahkarlıq duyğusu, depressiya və ya hirs

Depressiya

Hamiləlik Qorxusu

Kəslər Arasında Anlaşılmazlıq

Bedensel Görünüş Problemləri

Xroniki yorğunluq

Çox Uzun Müddət İş

Kiçik Uşaq Baxımı

Orta, Yaş Böhranı

CİNSİ GÜCSÜZLÜK

Ölkəmizdə və dünyada kişilərin daha çox irəli yaşlarda olsa da artıq gənc yaşlarda da sıx qarşılaşdığı bir xəstəlikdir. Cinsi gücsüzlükçox müxtəlif şəkillərdə təyin oluna bilər amma qısaca kişinin cinsi gücündən məmnun olmaması olaraq da tərif edilə bilər. Bəzən bu vəziyyət gerçək bir cinsi gücsüzlük deyilsə də adam həkimə müraciət etməkdədir. Xüsusilə şəhər həyatının gətirdiyi stress ilə bu xəstəliyin həm sıxlığı artmış həm də daha gənc yaşlarda görülməyə başlamışdır.
Cinsi gücsüzlükdə səbəb ya ruhi ya da bədənsəldir. Burada qanun olaraq xəstə əvvəlcə bir uroloji mütəxəssisi tərəfindən qiymətləndirilər və bədənsəl bir səbəb olub olmadığı araşdırılar. Əgər belə bir səbəb müəyyən olunmazsa və ya ruhi bir səbəb düşünülsə bir psixiatriya mütəxəssisinə gedilməli. Bəzən hər iki səbəbdə mövcud ola bilər və bu səbəblə hər iki sahədəki həkim tərəfindən müalicə lazımlıdır. Bəzən ortaya çıxan bədənsəl xəstəliklər səbəbiylə xəstənin bir iç xəstəlikləri və ya beyin cərrahı mütəxəssisi tərəfindən də müalicəsi lazım görülə bilər.

bədənsəl xəstəlik olaraq müxtəlif hormon xəstəlikləri, şəkər, böyrək, qaraciyər, ürək-damar xəstəlikləri kimi səbəblər ola bilər. İstifadə edilən müxtəlif dərmanlayar səbəbiylə ola bilər. Nəticədə kişilik orqanının damarlarında və ya sinirlərində ziyan meydana gəlir. Ümumiyyətlə bu xəstəliklərdə şikayətlənmələr yavaş yavaş inkişaf edər. Döyüş, ani stress kimi vəziyyətlərdə başlanğıc anidir və çox vaxt bu səbəb xəstə tərəfindən də hiss edilər.

Dərman müalicəsindən xoşbəxtlik çubuğu ilişməsinə qədər çox müxtəlif müalicələri mövcuddur. Bu müalicə qərarları uroloji mütəxəssisi tərəfindən lazım olsa digər həkimlərlə əməkdaşlıq ilə və xəstənin də məlumatı daxilində istifadə olunar.

Dr. Murad Ç.